{"id":1470,"date":"2024-09-08T21:59:19","date_gmt":"2024-09-08T20:59:19","guid":{"rendered":"https:\/\/fotonostalgic.eu\/?p=1470"},"modified":"2024-09-08T21:59:19","modified_gmt":"2024-09-08T20:59:19","slug":"fotograffiti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fotonostalgic.eu\/index.php\/2024\/09\/08\/fotograffiti\/","title":{"rendered":"Fotograffiti"},"content":{"rendered":"\n<p>S\u0105 wsz\u0119dzie &#8211; pojawiaj\u0105 si\u0119 w nocy, w nieznanych okoliczno\u015bciach i terroryzuj\u0105 praworz\u0105dnych ludzi. \u017baden mur, szyba, \u015bmietnik ani \u0142awka nie s\u0105 bezpieczne gdy w okolicy grasuj\u0105 ich autorzy. Wykonywane farb\u0105 w sprayu, mazakiem, kredkami czy no\u017cem, zar\u00f3wno jako szczeniackie wybryki oraz przemy\u015blane dzia\u0142ania grup, wszystkie maj\u0105 jeden cel &#8211; zostawi\u0107 po sobie \u015blad.<\/p>\n\n\n\n<p>Graffiti, czyli napisy na murach, to co\u015b, z czym spotykamy si\u0119 codziennie. Niewa\u017cne czy mieszkasz w wielkim mie\u015bcie, czy na wsi, najprawdopodobniej Czytelniku z napisami na murze spotka\u0142e\u015b si\u0119 nie raz. Zjawisko bazgro\u0142\u00f3w na budynkach jest cz\u0119\u015bci\u0105 rzeczywisto\u015bci, kt\u00f3rej oceny si\u0119 nie podejmuj\u0119. Zamiast tego, staram si\u0119 patrze\u0107 okiem dokumentalisty, miejskiego antropologa, czytam je, szukam wzorc\u00f3w, i pr\u00f3buj\u0119 zrozumie\u0107 motywacj\u0119 ich autor\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"768\" src=\"http:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/malowanie_sm-1024x768.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1471\" srcset=\"https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/malowanie_sm-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/malowanie_sm-300x225.jpg 300w, https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/malowanie_sm-768x576.jpg 768w, https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/malowanie_sm-1536x1152.jpg 1536w, https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/malowanie_sm.jpg 1920w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Malowanie (Samsung G960F)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading has-text-align-left is-style-default has-large-font-size\">W tym szale\u0144stwie jest metoda<\/h1>\n\n\n\n<p>W miastach graffiti jest tyle, \u017ce trudno go nie zauwa\u017cy\u0107. Widzimy je spaceruj\u0105c, jad\u0105c tramwajem, autobusem czy samochodem. Z pozoru niesk\u0142adne bazgro\u0142y, kilkuliterowe napisy albo symbole, kt\u00f3re zaraz wymazujemy z pami\u0119ci jako niewa\u017cne. Jednak przygl\u0105daj\u0105c si\u0119 im, wida\u0107 pewne wzorce. Tu napis, kt\u00f3ry widzieli\u015bmy wcze\u015bniej, symbol, kt\u00f3ry kiedy\u015b si\u0119 pojawi\u0142. To pseudonimy, podpisy ich autor\u00f3w. Po pewnym czasie zauwa\u017cy\u0142em r\u00f3wnie\u017c, \u017ce zale\u017c\u0105 one od miejsca. Niekt\u00f3rzy s\u0105 spotykani w ca\u0142ej Polsce, inni tylko w konkretnym mie\u015bcie. Jeden autor pojawia si\u0119 w Centrum, inny na Pradze czy Ochocie i W\u0142ochach. Niekt\u00f3rzy cz\u0119\u015bciej maluj\u0105 wzd\u0142u\u017c tor\u00f3w. Inny wol\u0105 smarowa\u0107 flamastrem w bramach. Z chaosu wy\u0142ania si\u0119 pewien nietypowy porz\u0105dek. Zanim jednak przejdziemy do szczeg\u00f3\u0142\u00f3w, warto wprowadzi\u0107 pewn\u0105 terminologi\u0119, dzi\u0119ki kt\u00f3rej b\u0119dzie \u0142atwiej dyskutowa\u0107 o zjawisku.<\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading has-large-font-size\">Wrzuty, tagi i wlepy<\/h1>\n\n\n\n<p>Jest bardzo wiele sposob\u00f3w na kt\u00f3re mo\u017cna podzieli\u0107 miejskie malowid\u0142a. Postaram si\u0119 przedstawi\u0107 kilka z nich.<\/p>\n\n\n\n<p>Zdecydowanie najog\u00f3lniejszym jest ich legalno\u015b\u0107, a raczej podzia\u0142 na autoryzowane i nieautoryzowane &#8222;dzie\u0142a&#8221;. Ten podzia\u0142 jest obiektywny. Ja za graffiti uwa\u017cam tylko to, co powsta\u0142o w spos\u00f3b nieautoryzowany. Twierdz\u0119, \u017ce malunki na murach wykonane na zam\u00f3wienie powinno nazywa\u0107 si\u0119 muralami. Jednak nie b\u0119de odmawia\u0142 \u017cadnej z tych kategorii prawa do bycia uznanym za rodzaj sztuki. (O sztuce jeszcze b\u0119d\u0119 m\u00f3wi\u0142.)<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"690\" src=\"https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/kolaz_tagi_wlepy-1024x690.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1472\" srcset=\"https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/kolaz_tagi_wlepy-1024x690.jpg 1024w, https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/kolaz_tagi_wlepy-300x202.jpg 300w, https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/kolaz_tagi_wlepy-768x517.jpg 768w, https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/kolaz_tagi_wlepy-1536x1034.jpg 1536w, https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/kolaz_tagi_wlepy.jpg 1920w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Po lewej: wlepy, po prawej: tagi. Obie formy mog\u0105 przyjmowa\u0107 posta\u0107 pseudonimu lub symboli, jak np. tutaj &#8211; wlepa &#8222;b\u0105belki&#8221;, r\u00f3\u017cowa ryba lub zielony dzik. (Canon EOS 750D)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Drugi spos\u00f3b to podzia\u0142 ze wzgl\u0119du na wielko\u015b\u0107 i aspekt techniki wykonania. W tej kategorii wyr\u00f3\u017cniamy trzy rodzaje graffiti: Tagi, wrzuty i blockbustery.<\/p>\n\n\n\n<p>Tagi s\u0105 najmniejsz\u0105 form\u0105 graffiti. Cz\u0119sto s\u0105 wykonywane jednym, rzadziej kilkoma kolorami. Sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 z kresek i najcz\u0119\u015bciej przedstawiaj\u0105 pseudonim autora, nierzadko okraszony ozdobami. Wok\u00f3\u0142 napisu mo\u017cna spotka\u0107 ozdobniki, np. gwiazdki, aureolk\u0119, strza\u0142k\u0119 albo podkre\u015blenia lub po prostu kropki. Najmniejsze tagi (np na por\u0119czach) s\u0105 wykonywane korektorami lub cienkimi flamastrami. Wi\u0119ksze, grubymi flamastrami grafficiarskimi, kredkami technicznymi (np. lubrykami[1] albo sztyftami do oznaczania chropowatych powierzchni). Najwi\u0119ksze powstaj\u0105 za pomoc\u0105 farby w sprayu. Cz\u0119sto malowane kilkoma poci\u0105gni\u0119ciami r\u0119ki s\u0105 swoistym autografem autora.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/wrzuty_sm-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1473\" srcset=\"https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/wrzuty_sm-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/wrzuty_sm-300x200.jpg 300w, https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/wrzuty_sm-768x512.jpg 768w, https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/wrzuty_sm-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/wrzuty_sm.jpg 1920w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Wrzuty KAT, MEROL, STONER1, BCK&#8217;S (Bridge City Kings), MYX (Wroc\u0142aw, Sony a6300).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Wrzuty to \u015brednie formy. S\u0105 bardziej skomplikowane ni\u017c tagi, cz\u0119sto z u\u017cyciem wi\u0119kszej (dwa i wi\u0119cej) ilo\u015bci kolor\u00f3w. Ich tre\u015b\u0107 jest identyczna &#8211; zawieraj\u0105 pseudonim tw\u00f3rcy, ale w przeciwie\u0144stwie do kresek, sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 z wype\u0142nionych liter. Tutaj tak\u017ce mamy do czynienia z ozdobnikami wok\u00f3\u0142 liter, stylizowaniem napisu, a czasami nawet namalowanymi postaciami. Mog\u0105 tak\u017ce przyjmowa\u0107 form\u0119 samej kresk\u00f3wkowej postaci z autografem autora w rogu. Wrzuty cz\u0119sto s\u0105 datowane rokiem powstania, co pozwala umiejscowi\u0107 je w czasie. Rzadko, chocia\u017c spotykane, s\u0105 tagi obejmuj\u0105ce ca\u0142\u0105 \u015bcian\u0119 budynku. Z powodu ich techniki wykonania maj\u0105 charakterystyczn\u0105 poszarpan\u0105 i ochlapan\u0105 kresk\u0119. Jak grafficiarze je robi\u0105? To dziecinnie proste &#8211; pust\u0105 ga\u015bnic\u0119 wype\u0142niaj\u0105 farb\u0105, nabijaj\u0105 ci\u015bnienie kompresorem, a gdy zapadnie noc, id\u0105 w miasto.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/blockbuster_hyc_sm-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1474\" srcset=\"https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/blockbuster_hyc_sm-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/blockbuster_hyc_sm-300x200.jpg 300w, https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/blockbuster_hyc_sm-768x512.jpg 768w, https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/blockbuster_hyc_sm-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/blockbuster_hyc_sm.jpg 1920w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Blockbuster HYC Crew na fundamencie wiaduktu kolejowego. Wymiary ok. 5 x 15m. (Wroc\u0142aw, Sony a6300)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Najwi\u0119ksz\u0105 form\u0105 graffiti s\u0105 tzw. Blockbustery. Nazwa pochodz\u0105ca ze Stan\u00f3w Zjednoczonych, gdzie taki typ graffiti obejmowa\u0142 ca\u0142\u0105 lub wi\u0119kszo\u015b\u0107 szeroko\u015bci bloku. Prawie zawsze wykonywane przez grup\u0119 artyst\u00f3w, p\u0119dzlami i wa\u0142kami korzystaj\u0105c z farb budowlanych. Maj\u0105 powy\u017cej dw\u00f3ch metr\u00f3w wysoko\u015bci i od kilku do kilkunastu metr\u00f3w szeroko\u015bci. Formy wy\u017csze ni\u017c dwa metry malowane s\u0105 cz\u0119sto z u\u017cyciem drabin, lub czegokolwiek co jest pod r\u0119k\u0105 i pozwala si\u0119 wspi\u0105\u0107 wy\u017cej, ni\u017c mo\u017cna si\u0119gn\u0105\u0107 stoj\u0105c na ziemi.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/zfa_dzialka2_sm-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1475\" srcset=\"https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/zfa_dzialka2_sm-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/zfa_dzialka2_sm-300x200.jpg 300w, https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/zfa_dzialka2_sm-768x512.jpg 768w, https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/zfa_dzialka2_sm-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/zfa_dzialka2_sm.jpg 1920w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">&#8222;Dzia\u0142ka&#8221; &#8211; Ogromna wrzuta grupy ZFA (AILO, ZEZ), na zachodnim ko\u0144cu Tunelu \u015arednicowego w Warszawie. Szeroko\u015b\u0107 ok. 32m. (Canon EOS 750D)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/wroclaw063-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1476\" srcset=\"https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/wroclaw063-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/wroclaw063-300x200.jpg 300w, https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/wroclaw063-768x512.jpg 768w, https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/wroclaw063-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/wroclaw063.jpg 1920w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Blockbuster grupy 063 (Wroc\u0142aw, Sony a6300)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Oddzielne, r\u00f3wnoleg\u0142e do tych kategorii s\u0105 wlepki. Te ma\u0142e naklejki, powielane maszynowo, cz\u0119sto towarzysz\u0105 i dope\u0142niaj\u0105 &#8222;dzie\u0142a&#8221; grafficiarzy przedstawiaj\u0105c podobne wzory i motywy. S\u0105 du\u017co szybsze w aplikacji na mur, szyb\u0119 przystanku czy s\u0142up lampy, oferuj\u0105c autorom form\u0119, kt\u00f3ra jest mniejsza od wrzuty, a bardziej skomplikowana od ma\u0142ych tag\u00f3w. Notabene s\u0105 te\u017c obarczone mniejsz\u0105 kar\u0105[2]. Niekt\u00f3re wlepki s\u0105 malowane r\u0119cznie mazakami na naklejkach. Rodzaje naklejek s\u0105 bardzo r\u00f3\u017cne, grafficiarze z regu\u0142y lubi\u0105 naklejki bez wyra\u017anych wzor\u00f3w, takie jak pocztowe naklejki adresowe, lub grafficiarskie nalepki drukowane specjalnie do tego celu. Spotka\u0142em si\u0119 r\u00f3wnie\u017c z tagiem namalowanym na czystej etykietce u\u017cywanej w samoobs\u0142ugowych wagach sklepowych.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8222;Napisy na murach&#8221; mo\u017cna podzieli\u0107 te\u017c w kwestii czysto artystycznej &#8211; rozpozna\u0107 i nazwa\u0107 style, kt\u00f3re malowid\u0142a reprezentuj\u0105. Przecie\u017c to oczywiste &#8211; skoro na klasyfikacji i projektowaniu liternictwa polega ca\u0142a typografia, dlaczego nie mo\u017cna zastosowa\u0107 podobnego my\u015blenia do liter namalowanych na murach?<\/p>\n\n\n\n<p>Wyr\u00f3\u017cniamy nast\u0119puj\u0105ce g\u0142\u00f3wne style: Eurostyle, blokowy, blobby, Wildstyle.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"684\" src=\"http:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/grafkolaz1-1024x684.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1477\" srcset=\"https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/grafkolaz1-1024x684.jpg 1024w, https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/grafkolaz1-300x200.jpg 300w, https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/grafkolaz1-768x513.jpg 768w, https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/grafkolaz1-1536x1026.jpg 1536w, https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/grafkolaz1-2048x1368.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Po lewej: Eurostyle, po prawej: Wildstyle. Od lewego g\u00f3rnego rogu, zgodnie z ruchem wskaz\u00f3wek zegara: BAJZEL, ALIOK, ZAXER, OYEAH. (Canon EOS 750D i Samsung G960F)<br><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Eurostyle i Wildstyle. Styl Euro jest szybki. Zerkasz z p\u0119dz\u0105cego tramwaju i ju\u017c znasz pseudonim autora. To wyra\u017ane, czytelne litery, czysty przekaz, szybka komunikacja. Jego przeciwie\u0144stwem jest Wildstyle, czyli wyrafinowane liternictwo, wymy\u015blne kszta\u0142ty liter z dodatkowymi elementami. Nie rzadko wykorzystywana jest gra perspektyw\u0105, gdzie przed\u0142u\u017cone odcinki liter przeplataj\u0105 si\u0119 to przed, a to za ich s\u0105siadami. Styl trudny w rozszyfrowaniu. Czasami przypomina logotypy zespo\u0142\u00f3w heavy-metalowych &#8211; wygl\u0105daj\u0105 jak sterta ga\u0142\u0119zi w lesie.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"666\" src=\"https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/grafkolaz2-1024x666.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1478\" srcset=\"https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/grafkolaz2-1024x666.jpg 1024w, https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/grafkolaz2-300x195.jpg 300w, https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/grafkolaz2-768x500.jpg 768w, https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/grafkolaz2-1536x999.jpg 1536w, https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/grafkolaz2-2048x1332.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Po lewej: Styl blobby, po prawej: blokowy. Od lewego g\u00f3rnego rogu: FCI BOYS, MERAS, RESO, VXOK. (Canon EOS 750D)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Styl blokowy i blobby. To grafficiarskie analogi czcionek szeryfowych i bezszeryfowych-geometrycznych. Styl blokowy to k\u0105ty proste, grube wype\u0142nienia i t\u0142uste kraw\u0119dzie. Cz\u0119sto litery s\u0105 spakowane w prostok\u0105ty, proste odcinki w ich \u015brodku nadaj\u0105 form\u0119 znakom. Styl Blobby to przeciwie\u0144stwo. Litery oparte o krzywe, okr\u0119gi i elipsy. Nadmuchane kszta\u0142ty w kt\u00f3rych pierwsze litery przes\u0142aniaj\u0105 kraw\u0119dziami kolejne. Cie\u0144sze kraw\u0119dzie. Styl blobby jest cz\u0119\u015bciej spotykany przy wrzutach, natomiast blokowy dominuje w blockbusterach z uwagi na \u0142atwo\u015b\u0107 malowania prostych wa\u0142kiem malarskim.<\/p>\n\n\n\n<p>Ostatnim podzia\u0142em jest podzia\u0142 na podstawie umiej\u0119tno\u015bci. Jasno wida\u0107, \u017ce niekt\u00f3re malowid\u0142a s\u0105 wykonane, m\u00f3wi\u0105c wprost, lepiej, ni\u017c inne. Maj\u0105 lepsze farby, bardziej staranne kreski, precyzyjniejsze wype\u0142nienia. Wida\u0107, \u017ce niekt\u00f3rzy maj\u0105 wi\u0119kszy kunszt ni\u017c inni, wi\u0119ksze do\u015bwiadczenie w malowaniu t\u0105 technik\u0105. Do\u015bwiadczenie (lub bezkarno\u015b\u0107) daj\u0105ce \u0142atwiejsz\u0105 r\u0119k\u0119 podczas wodzenia flamastrem po \u015bcianie kabiny windy, czy lepiej rozplanowany uk\u0142ad element\u00f3w malowid\u0142a na \u015bcianie wojew\u00f3dzkiego poci\u0105gu.<\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading has-large-font-size\">Gdzie mi z tym szprajem!<\/h1>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/wrzuta_dach_lodz-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1479\" srcset=\"https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/wrzuta_dach_lodz-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/wrzuta_dach_lodz-300x200.jpg 300w, https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/wrzuta_dach_lodz-768x512.jpg 768w, https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/wrzuta_dach_lodz-1536x1025.jpg 1536w, https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/wrzuta_dach_lodz.jpg 1920w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Wrzuta HERO na dachu kamienicy na \u0142\u00f3dzkiej Pietrynie (Canon EOS 750D).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"683\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/jakontamwlazl-683x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1480\" srcset=\"https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/jakontamwlazl-683x1024.jpg 683w, https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/jakontamwlazl-200x300.jpg 200w, https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/jakontamwlazl-768x1152.jpg 768w, https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/jakontamwlazl-1024x1536.jpg 1024w, https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/jakontamwlazl-rotated.jpg 1280w\" sizes=\"auto, (max-width: 683px) 100vw, 683px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Wrzuta BU\u0141ER\/ZMUR na \u015bcianie budynku w centrum Warszawy (Canon EOS 750D).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Dlaczego niekt\u00f3rzy ludzie ryzykuj\u0105, wymykaj\u0105c si\u0119 w nocy, uzbrojeni w akcesoria malarskie, aby wandalizowa\u0107 wsp\u00f3ln\u0105 przestrze\u0144? Dlaczego wybrali akurat tak\u0105 form\u0119 wyra\u017cania siebie? Czemu s\u0142u\u017cy podpisanie si\u0119 w spos\u00f3b kt\u00f3ry cz\u0119\u015b\u0107 zwyk\u0142ych ludzi zez\u0142o\u015bci, a cz\u0119\u015b\u0107 nawet nie zwr\u00f3ci uwagi? To wszystko pytania, na kt\u00f3re staram si\u0119 znale\u017a\u0107 odpowied\u017a fotografuj\u0105c i dokumentuj\u0105c bazgro\u0142y na \u015bcianach. Na \u017cadne z tych pyta\u0144 nie mam pewnej odpowiedzi. W ci\u0105gu kilku lat od kiedy postanowi\u0142em si\u0119 zainteresowa\u0107 dokumentowaniem kolorowych napis\u00f3w na murach, na \u017cywo widzia\u0142em grafficiarzy podczas dzia\u0142ania tylko raz, z okna jad\u0105cego poci\u0105gu.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"679\" src=\"https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/mess_marszalkowska_sm-1024x679.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1482\" srcset=\"https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/mess_marszalkowska_sm-1024x679.jpg 1024w, https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/mess_marszalkowska_sm-300x199.jpg 300w, https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/mess_marszalkowska_sm-768x509.jpg 768w, https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/mess_marszalkowska_sm-1536x1018.jpg 1536w, https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/mess_marszalkowska_sm.jpg 1920w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Wrzuta MESS CNB na ulicy Marsza\u0142kowskiej w Warszawie (Praktica TL1000, Aviphot 200).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>To co na pewno zauwa\u017cy\u0142em, to \u017ce w undergroundowej spo\u0142eczno\u015bci grafficiarzy panuje hierarchia i presti\u017c. Kto poniesie wi\u0119ksze ryzyko bycia z\u0142apanym, maluj\u0105c w bardziej ods\u0142oni\u0119tym miejscu? Nagrod\u0105 za to jest wi\u0119ksza widoczno\u015b\u0107 wrzuty. Ka\u017cdy chuligan potrafi napisa\u0107 swoje imi\u0119 flamastrem w klozecie, ale tylko najbardziej odwa\u017cni (bezkarni? z najd\u0142u\u017cszym sta\u017cem?) nie boj\u0105 si\u0119 dok\u0142adnie zamalowa\u0107 swoich liter na ulicy Marsza\u0142kowskiej w Warszawie, albo sprejem atakowa\u0107 wagony w hali remontowej PKP. Kto nie boi si\u0119 wej\u015b\u0107 na dach budynku, aby si\u0119gn\u0105\u0107 w d\u00f3\u0142 i napisa\u0107 sw\u00f3j pseudonim na gzymsie, tego pseudonim b\u0119dzie tam widnia\u0142 &#8211; bo im mniej dost\u0119pne miejsce, tym te\u017c mniejsza szansa, \u017ce kto\u015b przyjdzie i je zamaluje. A wojna malarska trwa.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"576\" src=\"https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/mazak_ok_sm-1024x576.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1483\" srcset=\"https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/mazak_ok_sm-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/mazak_ok_sm-300x169.jpg 300w, https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/mazak_ok_sm-768x432.jpg 768w, https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/mazak_ok_sm-1536x864.jpg 1536w, https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/mazak_ok_sm.jpg 1920w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Zamalowana wrzuta MAZAK przez tagi OK (Samsung A750FN).<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>W moich fotograficznych wycieczkach powracaj\u0105c w te same miejsca zauwa\u017cam zmiany. Pojawiaj\u0105 si\u0119 nowe wrzuty na miejscu starych. Niekt\u00f3re s\u0105 tylko skre\u015blane i zamalowywane obelgami. Czasami administrator lub dozorca, po raz kolejny, pomaluje \u015bcian\u0119 na nowo. I bitwa o &#8222;spot&#8221; zaczyna si\u0119 ponownie. Tak samo jak miasto, tkanka graffiti \u017cyje i zmienia si\u0119. Buduj\u0105 si\u0119 nowe budynki, powstaj\u0105 nowe ulice. A farba jest tania.<\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading has-large-font-size\">Sztuka tworzy rzeczywisto\u015b\u0107, rzeczywisto\u015b\u0107 tworzy sztuk\u0119<\/h1>\n\n\n\n<p>Graffiti jako zjawisko jest do\u015b\u0107 star\u0105 form\u0105 sztuki malarskiej. Jednak dopiero w latach &#8217;80 wydarzy\u0142 si\u0119 swoisty boom w ilo\u015bci napis\u00f3w na murach, za spraw\u0105 pojawienia si\u0119 tanich i dost\u0119pnych kolorowych farb i innych narz\u0119dzi malarskich. Ta stosunkowa m\u0142oda dziedzina, kt\u00f3rej no\u015bnikiem s\u0105 miejskie ulice i zakamarki, ma silne powi\u0105zania z kultur\u0105 skejtersk\u0105 &#8211; co powinno by\u0107 oczywiste, bo kto inny jest tak zaprawiony w funkcjonowaniu w miejskiej d\u017cungli? Tutaj graffiti mo\u017cna znale\u017a\u0107 r\u00f3wnie\u017c w formie nadruk\u00f3w na bluzach i deskorolkach, sprzedawanych nie tylko w skejterskich sklepach. Motyw graffiti nieod\u0142\u0105cznie kojarzony jest z &#8222;kultur\u0105 m\u0142odzie\u017cow\u0105&#8221;, niezale\u017cnie od czas\u00f3w, kt\u00f3re rozpatrujemy. Od ponad 50 lat jest tak samo charakterystyczny dla Punk\u00f3w jak i Drillowc\u00f3w, mimo tego \u017ce ci pierwsi mog\u0105 by\u0107 rodzicami tych drugich. Syntetycznie zalegalizowane, graffiti pojawia si\u0119 na reklamach, jako motyw kreacji modowych lub fototapeta w restauracji ameryka\u0144skiej. Sztuka na\u015bladuje rzeczywisto\u015b\u0107, tworz\u0105c legaln\u0105 i steryln\u0105 wersj\u0119 graffiti.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/legalizacja-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1484\" srcset=\"https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/legalizacja-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/legalizacja-300x200.jpg 300w, https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/legalizacja-768x512.jpg 768w, https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/legalizacja-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/legalizacja.jpg 1920w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Legalizacja: Motyw graffiti reklamuje szwajcarskie zegarki oraz przewodzi kreacjom modowym (Canon EOS 750D, zrzut ekranu)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"679\" src=\"https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/legalizacja1-1024x679.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1485\" srcset=\"https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/legalizacja1-1024x679.jpg 1024w, https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/legalizacja1-300x199.jpg 300w, https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/legalizacja1-768x509.jpg 768w, https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/legalizacja1-1536x1018.jpg 1536w, https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/legalizacja1.jpg 1920w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Legalizacja: Graffiti reklamuje warzywniak na warszawskiej Pradze (Ilford Delta 100, Praktica TL1000)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Mo\u017cna tak\u017ce zauwa\u017cy\u0107 zjawisko zachodz\u0105ce w drug\u0105 stron\u0119. Cz\u0119\u015b\u0107 grafficiarzy decyduje si\u0119 podporz\u0105dkowa\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwu i tworzy\u0107 street art &#8211; malowid\u0142a, kt\u00f3re r\u00f3wnie\u017c s\u0105 wykonywane farbami na murze, lecz za zgod\u0105 w\u0142a\u015bcicieli &#8222;p\u0142\u00f3tna&#8221;. Bez zagro\u017cenia ze strony s\u0142u\u017cb porz\u0105dkowych mog\u0105 tworzy\u0107 bardziej skomplikowane dzie\u0142a, o du\u017co bogatszej tre\u015bci. Maluj\u0105 r\u00f3wnie\u017c na zam\u00f3wienie w\u0142adz miasta lub firm. W ten spos\u00f3b w przestrzeni miejskiej zamiast szarych \u015bcian zaczynaj\u0105 pojawia\u0107 si\u0119 murale. Dzie\u0142a staj\u0105 si\u0119 bli\u017csze tradycyjnej sztuce malarskiej. Tre\u015bci\u0105 dzie\u0142a nie jest ju\u017c tylko pseudonim artysty, kt\u00f3ry teraz zajmuje skromne miejsce w rogu albo na tabliczce. Tutaj rzeczywisto\u015b\u0107 na\u015bladuje sztuk\u0119, a farba w spreju zajmuje miejsce coraz bli\u017csze p\u0119dzlom i sztalugom.<\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading has-large-font-size\">Filmy undergroundowe zwi\u0105zane z grafficiarstwem<\/h1>\n\n\n\n<p>Gdy tylko kamery filmowe i aparaty sta\u0142y si\u0119 dost\u0119pne dla szerszej populacji, kultura grafficiarska zacz\u0119\u0142a produkowa\u0107 i dokumentowa\u0107 swoje dzia\u0142ania. Dot\u0105d efemeryczne dzie\u0142a teraz mog\u0105 zosta\u0107 zachowane w formie film\u00f3w lub zdj\u0119\u0107. Oto niepe\u0142na lista film\u00f3w na tematy zwi\u0105zane z grafficiarstwem.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><em>Exit through the gift shop<\/em> (2010)<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Cz\u0119\u015b\u0107 film\u00f3w znajduje si\u0119 w tzw. drugim obiegu. S\u0105 nagrywane amatorsko i publikowane w sieci pod pseudonimami:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><em>City of Paranoia<\/em> (Dwie cz\u0119\u015bci, Londyn, 2011 i 2015 )<\/li>\n\n\n\n<li><em>Bad Ideas, Worse Intentions<\/em> (Metro Londy\u0144skie, 2023)<\/li>\n\n\n\n<li><em>Jisoe<\/em> (2005, Australia)<\/li>\n\n\n\n<li><em>Nihilinacja<\/em> (Warszawa, wczesne lata 2000)<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Po ulicach Warszawy i innych miast z aparatem bumelowa\u0142 [polprog].<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"300\" src=\"https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/polprog.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-1489\" srcset=\"https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/polprog.png 300w, https:\/\/fotonostalgic.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/polprog-150x150.png 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading has-large-font-size\">Przypisy<\/h1>\n\n\n\n<p>1 &#8211; lubryka &#8211; gruba woskowa kredka s\u0142u\u017c\u0105ca m.in. do oznaczania drewna<br>2 &#8211; Kodeks Wykrocze\u0144 art. 63 par. 1 &#8222;Kto umieszcza w miejscu publicznym do tego nieprzeznaczonym [..] napis lub rysunek albo wystawia je na widok publiczny w innym miejscu bez zgody zarz\u0105dzaj\u0105cego tym miejscem, podlega karze ograniczenia wolno\u015bci albo grzywny.&#8221;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S\u0105 wsz\u0119dzie &#8211; pojawiaj\u0105 si\u0119 w nocy, w nieznanych okoliczno\u015bciach i terroryzuj\u0105 praworz\u0105dnych ludzi. \u017baden mur, szyba, \u015bmietnik ani \u0142awka nie s\u0105 bezpieczne gdy w okolicy grasuj\u0105 ich autorzy. Wykonywane farb\u0105 w sprayu, mazakiem, kredkami czy no\u017cem, zar\u00f3wno jako szczeniackie wybryki oraz przemy\u015blane dzia\u0142ania grup, wszystkie maj\u0105 jeden cel &#8211; zostawi\u0107 po sobie \u015blad. Graffiti, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":1475,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[6,5],"tags":[13,129,134,12,130,131,133,135,132],"class_list":["post-1470","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-inspiracje","category-podroze","tag-canon","tag-graffiti","tag-malowanie","tag-praktica","tag-street-photo","tag-sztuka","tag-tagi","tag-underground","tag-zjawiska-spoleczne"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fotonostalgic.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1470","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fotonostalgic.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fotonostalgic.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fotonostalgic.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fotonostalgic.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1470"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/fotonostalgic.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1470\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1490,"href":"https:\/\/fotonostalgic.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1470\/revisions\/1490"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fotonostalgic.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1475"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fotonostalgic.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1470"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fotonostalgic.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1470"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fotonostalgic.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1470"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}