{"id":181,"date":"2024-03-29T16:06:47","date_gmt":"2024-03-29T15:06:47","guid":{"rendered":"https:\/\/fotonostalgic.eu\/?p=181"},"modified":"2024-05-23T20:24:50","modified_gmt":"2024-05-23T19:24:50","slug":"dalmacija-u-mom-objektivu-czyli-moje-pierwsze-rolki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fotonostalgic.eu\/index.php\/2024\/03\/29\/dalmacija-u-mom-objektivu-czyli-moje-pierwsze-rolki\/","title":{"rendered":"Dalmacija u mom objektivu, czyli moje pierwsze rolki"},"content":{"rendered":"\n

Chorwacja zawsze mia\u0142a dla mnie szczeg\u00f3lne znaczenie, cho\u0107 zazwyczaj kiedy m\u00f3wi\u0119 \u201eChorwacja\u201d, to tak naprawd\u0119 mam na my\u015bli Dalmacj\u0119. To w\u0142a\u015bnie tam, a dok\u0142adniej w p\u00f3\u0142nocnej cz\u0119\u015bci Dalmacji przysz\u0142o mi sp\u0119dzi\u0107 wakacje \u0142\u0105cznie przez ponad 15 lat pocz\u0105wszy od 2001 roku. Co prawda, wi\u0119kszo\u015b\u0107 razy z rodzin\u0105, co wi\u0119kszo\u015bci z was mo\u017ce si\u0119 wydawa\u0107 dziwne, ale ostatecznie jestem rodzicom niezmiernie wdzi\u0119czny za to, \u017ce wyci\u0105gali mnie na te wyjazdy. Okaza\u0142y si\u0119 by\u0107 dla mnie okazj\u0105, aby zobaczy\u0107 troch\u0119 inny \u015bwiat, inny ni\u017c to co cz\u0142owiek mia\u0142 na co dzie\u0144. Szczeg\u00f3lnie tam gdzie je\u017adzili\u015bmy, czyli w senne okolice \u0160ibenika<\/a>, gdzie g\u0142\u00f3wn\u0105 rozrywk\u0105 by\u0142o \u0142adowanie baterii siedz\u0105c z gorzk\u0105 herbatk\u0105 na balkonie z widokiem na Jadran (Adriatyk) albo bycz\u0105c si\u0119 na karimacie nad wod\u0105, a wszystko przy hipnotycznym akompaniamencie cykad. Prawdziwa fjaka, czyli stan umys\u0142u<\/p>\n\n\n\n

\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button>
Makarske palmi,<\/em> Makarska 2022
Praktica L2 + Pentacon 50mm f\/1.8
Ilford Pan 400<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Finowie maj\u0105 sisu, a chorwaci maj\u0105 fjak\u0119. A co to fjaka, zapytacie? Fjaka to przede wszystkim konieczno\u015b\u0107, spos\u00f3b na przetrwanie. W przypadku Chorwacji, najgorszego upa\u0142u w trakcie dnia. Robimy wtedy wszystko to, co nie jest zwi\u0105zane z nadmiernym wydatkiem energetycznym, zdala od promieni s\u0142o\u0144ca. Le\u017cymy i drzemiemy, albo siedzimy na \u0142aweczce popijaj\u0105c co\u015b mokrego, mo\u017ce czytamy ksi\u0105\u017ck\u0119. Pod \u017cadnym pozorem nie walczymy z natur\u0105 – chyba \u017ce pragniemy zazna\u0107 udaru albo poparze\u0144 sk\u00f3ry. Fjaka rozci\u0105ga si\u0119 te\u017c na wiecz\u00f3r, kiedy temperatura opada i mo\u017cna w ko\u0144cu wyj\u015b\u0107 z cienia. Wtedy np. gramy w petank\u0119 (czyli popularn\u0105 nad Morzem \u015ar\u00f3dziemnym gr\u0119 w bule), przy czym wyra\u017anie zaznacz\u0119 – nasza m\u0119ska cz\u0119\u015b\u0107 gra. Petanka to nadal rozrywka w klimatach \u201ewieczorami ch\u0142opcy wychodz\u0105 na ulic\u0119\u201d (a dok\u0142adniej ch\u0142opcy w podesz\u0142ym wieku) i udzia\u0142 w grze kobiet m\u00f3g\u0142by spotka\u0107 si\u0119 z pewn\u0105 konsternacj\u0105 miejscowych o starych przyzwyczajeniach. Mo\u017cna te\u017c, niezale\u017cnie od autoidentyfikacji, po prostu usi\u0105\u015b\u0107 ze znajomymi przy lampce wina, ale tylko jednej. W odr\u00f3\u017cnieniu do pozosta\u0142ych S\u0142owian, Dalmaty\u0144czycy nie pij\u0105 na um\u00f3r. Nie maj\u0105 w zwyczaju, i chyba raczej nie potrzebuj\u0105. S\u0142o\u0144ce jest ju\u017c wystarczaj\u0105co mocne, aby poczu\u0107 si\u0119 sko\u0142owanym. W zasadzie fjaka rozci\u0105ga si\u0119 na wszystkie pory dnia i nocy, miesi\u0105ca i roku, poniewa\u017c jest uniwersalnym poczuciem harmonii i wewn\u0119trznego spokoju, niezale\u017cnie od zewn\u0119trznych okoliczno\u015bci. \u017byciem opartym na trwaniu w chwili bez nadmiernej troski. Skromnie i z umiarem. Dzisiaj ludzie zachodz\u0105 w g\u0142ow\u0119 jak osi\u0105gn\u0105\u0107 taki spok\u00f3j ducha – chodz\u0105 na yog\u0119, pilates, terapie energetyczne, akupunktur\u0119, medytacje, a wystarczy usi\u0105\u015b\u0107 wczesnym rankiem na \u0142aweczce z widokiem na marin\u0119 i ws\u0142ucha\u0107 si\u0119 w chlupot wody i cykady.<\/p>\n\n\n\n

\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button>
Charakterystyczny wierzcho\u0142ek Vo\u0161aca
,<\/em> Makarska 2022
Praktica L2 + Pentacon 50mm f\/1.8
Ilford Pan 400 (crop)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Niespe\u0142na 140 kilometr\u00f3w na po\u0142udnie od \u0160ibenika mie\u015bci si\u0119 Makarska<\/a> – bardzo specyficzne miasteczko, wci\u015bni\u0119te mi\u0119dzy Jadran (Adriatyk) i masyw g\u00f3rski Biokovo. Najwy\u017cszym punktem pasma jest Sveti Jure (g\u00f3ra \u015awi\u0119tego Jerzego), drugi co do wielko\u015bci szczyt w ca\u0142ej Chorwacji. Osza\u0142amiaj\u0105ce 1762 metr\u00f3w g\u00f3ruje nad poziomem morza i w\u0105ziutkim miasteczkiem niczym gigant, aczkolwiek nieco bli\u017cej jest o 300 metr\u00f3w ni\u017cszy, ale wyra\u017aniej zarysowany Vo\u0161ac (1422m n.p.m.). Podobnie\u017c takie usytuowanie tworzy dobr\u0105 energi\u0119. Fjaka jest tu zdecydowanie obecna, ale jak to bywa w takich miejscach, sukcesywnie zanika w okresie wakacyjnym pod naporem przyjezdnych, czyli ich zwyczaj\u00f3w i pieni\u0119dzy. Tury\u015bci przyje\u017cd\u017caj\u0105 tutaj, aby z\u0142apa\u0107 opalenizn\u0119 i wyszumie\u0107 si\u0119 w poczuciu wzgl\u0119dnego luksusu. Przywo\u017c\u0105 ze sob\u0105 rozedrganie, a ich obecno\u015b\u0107 oznacza zazwyczaj przesyt i nadmiar. Z drugiej strony bez turyst\u00f3w w Chorwacji by\u0142oby naprawd\u0119 ci\u0119\u017cko, Tam nie ma zbyt wielu perspektyw na zarobek dla miejscowych i wszystko kr\u0119ci si\u0119 wok\u00f3\u0142 turyst\u00f3w i dla nich. Tury\u015bci s\u0105 troch\u0119 jak fale upa\u0142\u00f3w. Przychodz\u0105, potem odchodz\u0105, a jeszcze potem znowu wracaj\u0105, i tak co roku. Okienko otwiera si\u0119 w lato, a zim\u0105 wszystko cichnie i ga\u015bnie. <\/p>\n\n\n\n

\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button>
\u0160etali\u0161te<\/em><\/span>, Makarska 2022
Praktica L2 + Pentacon 50mm f\/1.8
Ilford Pan 400<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

W Makarskiej by\u0142em dwukrotnie, pierwszy raz w 2017 roku ze znajomymi, ale dopiero za drugim razem przyjecha\u0142em tu z nastawieniem, aby udokumentowa\u0107 wyjazd z uwzgl\u0119dnieniem zar\u00f3wno tre\u015bci, jak i formy. Ten drugi raz przypad\u0142 na pocz\u0105tek wrze\u015bnia 2022 roku i mia\u0142y to by\u0107 pierwsze zagraniczne wakacje od 5 lat (a mojej narzeczonej pierwsze w \u017cyciu, wcze\u015bniej sp\u0119dza\u0142a wakacje tylko w Polsce!). Chcia\u0142em je uhonorowa\u0107 w szczeg\u00f3lny spos\u00f3b – na ten przyk\u0142ad, uwieczni\u0107 wyjazd na filmie \u015bwiat\u0142oczu\u0142ym aparatem, kt\u00f3ry pami\u0119ta rodzinne wycieczki w latach ’80-tych. Jaki\u015b czas wcze\u015bniej odkry\u0142em fotografi\u0119 analogow\u0105. Podobno by\u0142 to wspania\u0142y spos\u00f3b na zatrzymanie si\u0119, a wakacje to doskona\u0142a okazja, aby przywie\u017a\u0107 doskona\u0142\u0105 pami\u0105tk\u0119 w formie zdj\u0119\u0107, do kt\u00f3rych b\u0119dzie mo\u017cna wraca\u0107. Do Chorwacji ostatecznie wybra\u0142em si\u0119 uzbrojony w Praktyk\u0119 z obiektywem Pentacona 50mm oraz dwa filmy – czarnobia\u0142ego Ilforda Pan 400, kt\u00f3ry by\u0142 po cz\u0119\u015bci ju\u017c zacz\u0119ty w Polsce oraz kolorowym Kodakiem Colorplusem 200. Kr\u00f3tko pisz\u0105c, ca\u0142kiem wakacyjny zestaw, w 1984 roku zrobi\u0142bym furor\u0119 jad\u0105c z nim na wakacje do by\u0142ej Jugos\u0142awii. <\/p>\n\n\n\n

\"\"
Praktyka tu\u017c po remoncie, stan ig\u0142a na sierpie\u0144 2022
Motorola One Vision<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Bior\u0105c pod uwag\u0119, \u017ce mia\u0142a to by\u0107 moja pierwsza rolka na manualnym aparacie i ka\u017cda klatka raczej si\u0119 liczy (w przeliczeniu na walut\u0119), opar\u0142em swoje dzia\u0142ania na zasadzie Sunny 16. Opiera si\u0119 na nast\u0119puj\u0105cym za\u0142o\u017ceniu: w jasny s\u0142oneczny dzie\u0144 ustawiamy czas migawki na odwrotno\u015b\u0107 czu\u0142o\u015bci ISO (cz\u0119sto jej zbli\u017con\u0105 warto\u015b\u0107 np. 1\/500 przy ISO 400) i przys\u0142on\u0119 na f\/16, co powinno da\u0107 nam dobrze na\u015bwietlone zdj\u0119cie. Dzi\u0119ki temu, moje zdj\u0119cia a\u017c k\u0142uj\u0105 w oczy p\u0142ask\u0105 g\u0142\u0119bi\u0105 ostro\u015bci i detalami na ka\u017cdym planie. Stara\u0142em si\u0119 te\u017c wybiera\u0107 proste, poprawne uj\u0119cia bez szale\u0144stw kompozycyjnych. Mo\u017cna w efekcie okre\u015bli\u0107 je mianem amatorskiej fotorelacji z wakacji z przewag\u0105 uj\u0119\u0107 pod tytu\u0142em \u201eja i g\u00f3ra\u201d, albo \u201eja i kamyk\u201d (tych akurat nie poka\u017c\u0119 z uwagi na prywatny charakter), ale zostawi\u0142em te\u017c troch\u0119 miejsca na rolce dla krajobrazu.<\/p>\n\n\n\n

\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button>
Na pla\u017ei<\/em>, Makarska 2022
Praktica L2 + Pentacon 50mm f\/1.8
Ilford Pan 400<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Podobno nie jest dobrym pomys\u0142em, aby wychodzi\u0107 na zdj\u0119cia w \u015brodku dnia – kto\u015b powie, s\u0142o\u0144ce za ostre, albo zupa za s\u0142ona. Osobi\u015bcie uwa\u017cam, \u017ce jest to bzdura (jak pami\u0119tamy, jestem ignorantem, kt\u00f3ry nie zna si\u0119 na technikaliach – mo\u017cna mnie pe\u0142noprawnie skrytykowa\u0107 w tym miejscu) i ka\u017cda pora (je\u015bli mamy \u017ar\u00f3d\u0142o \u015bwiat\u0142a) jest dobra na zdj\u0119cia, trzeba tylko dostosowa\u0107 si\u0119 do zastanych warunk\u00f3w. W mojej opinii, mocne kontrasty \u015bwietnie zagra\u0142y na czarnobia\u0142ym filmie, \u0142adnie uwypuklaj\u0105c sylwetki ludzi. Nadmieni\u0119, \u017ce mia\u0142em ma\u0142e opory z robieniem zdj\u0119\u0107 na pla\u017cy w\u0142a\u015bnie z powodu tych\u017ce ludzi \u2013 cho\u0107 nikt na mnie nie zwraca\u0142 uwagi, pod\u015bwiadomie nie chcia\u0142em by\u0107 natr\u0119tny, st\u0105d przewaga nieba nad horyzontem. Na deptaku by\u0142o ju\u017c troch\u0119 \u0142atwiej, gdy\u017c mia\u0142em wi\u0119kszy komfort psychiczny i wi\u0119kszy dystans od obiekt\u00f3w obserwacji. Ostatnie zdj\u0119cie na rolce wzbudza we mnie szczeg\u00f3ln\u0105 satysfakcj\u0119. Przede wszystkim pokazuje jak ma\u0142e, nieprzewidziane szczeg\u00f3\u0142y dope\u0142niaj\u0105 zaplanowane uj\u0119cie. Urocz\u0105 park\u0119 w lewej dolnej cz\u0119\u015bci kadru dojrza\u0142em dopiero po powrocie do Polski, gdy otrzyma\u0142em skany z labu.<\/p>\n\n\n\n

\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button>
Riva,<\/em> Makarska 2022
Praktica L2 + Pentacon 50mm f\/1.8
Ilford Pan 400<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Ilford dobieg\u0142 swojego ko\u0144ca, tote\u017c zwin\u0105\u0142em rolk\u0119 i schowa\u0142em j\u0105 do kieszeni, a nast\u0119pnego dnia za\u0142adowa\u0142em kolorowego Kodaka. Urlop nadal trwa\u0142, a my mieli\u015bmy w planach jeszcze troch\u0119 pozwiedza\u0107 – o czym za chwil\u0119.<\/p>\n\n\n\n

\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button>
Marina,<\/em> Makarska 2022
Praktica L2 + Pentacon 50mm f\/1.8
Kodak Colorplus 200<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Ju\u017c w momencie sk\u0142adania si\u0119 do pierwszego uj\u0119cia u\u015bwiadomi\u0142em sobie, \u017ce fotografia analogowa jest czym\u015b innym, ni\u017c to co zna\u0142em do tej pory. Mia\u0142em co prawda ma\u0142e do\u015bwiadczenie z lustrzankami cyfrowymi, ale film by\u0142 jak wyp\u0142yni\u0119cie na nieznane wody, wymaga\u0142 ode mnie o wiele wi\u0119cej. Nie by\u0142o okazji na sprawdzenie efekt\u00f3w tu\u017c po fakcie, a dubel uj\u0119cia oznacza\u0142 o jedn\u0105 klatk\u0119 mniej. Wyostrzenie obrazu bez klina bez wewn\u0119trznego \u015bwiat\u0142omierza trwa\u0142o d\u0142u\u017cszy moment, a ustawienie aparatu na w\u0142a\u015bciw\u0105 kombinacj\u0119 wymaga\u0142o pe\u0142nego skupienia uwagi. Cz\u0142owiek stara\u0142 si\u0119 najpierw my\u015ble\u0107, a potem strzela\u0107 – i dowiadywa\u0142 si\u0119, \u017ce co\u015b nie pyk\u0142o d\u0142ugo, d\u0142ugo po fakcie.<\/p>\n\n\n\n

\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button>
Brod Paradis,<\/em> Makarska 2022
Praktica L2 + Pentacon 50mm f\/1.8
Kodak Colorplus 200<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Co ciekawe, by\u0142em pozytywnie zaskoczony sam\u0105 Praktyk\u0105. Pomimo pewnej dozy bud\u017cetowo\u015bci, by\u0142o to ca\u0142kiem wygodne i (kek) praktyczne pude\u0142ko do manualnego na\u015bwietlania filmu. Je\u015bli moim rodzicom wystarcza\u0142 kilkadziesi\u0105t lat temu, to mi powinien te\u017c wystarczy\u0107. Bardzo spodoba\u0142 mi si\u0119 charakterystyczny spust pod k\u0105tem i du\u017ce pokrycie obrazu przez wizjer – fotografujesz to co widzisz, oczywi\u015bcie poza ma\u0142ym marginesem po bokach, kt\u00f3ry czasem chowa niechciane elementy, tak jak na przyk\u0142ad poni\u017cej – chcia\u0142em wyci\u0105\u0107 z kadru latarni\u0119, a ona i tak jako\u015b przekrad\u0142a si\u0119 do zdj\u0119cia.<\/p>\n\n\n\n

\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button>
Wyczekuj\u0105c osio\u0142k\u00f3w, z sa\u0142at\u0105<\/em>, Makarska 2022
Praktica L2 + Pentacon 50mm f\/1.8
Kodak Colorplus 200<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Miejscowa marina jest pe\u0142na r\u00f3\u017cnorakich jednostek p\u0142ywaj\u0105cych. Cz\u0119\u015b\u0107 z nich to prywatne jachty, inna cz\u0119\u015b\u0107 to skromne \u0142\u00f3deczki, ale s\u0105 i r\u00f3wnie\u017c, jak przysta\u0142o na kurort turystyczny, statki wycieczkowe. Za stosown\u0105 op\u0142at\u0105 mo\u017cemy wyp\u0142yn\u0105\u0107 w rejs wok\u00f3\u0142 komina po okolicznych wodach. Wyp\u0142ywaj\u0105 ranem, i zazwyczaj wracaj\u0105 popo\u0142udniu. Le\u017c\u0105c na pla\u017cy za dnia na pewno kto\u015b do was podejdzie i zapyta czy nie chcecie takim pop\u0142yn\u0105\u0107 (chocia\u017c mo\u017ce wam te\u017c zaoferowa\u0107 kukuruc). Nigdy nie zapomn\u0119 widoku jednego z takich wycieczkowc\u00f3w Nie wiem, czy akurat by\u0142 to konkretnie uwieczniony ju\u017c Paradis<\/em>, czy nie, niemniej przywo\u0142ywany przeze mnie wycieczkowiec by\u0142 ob\u0142adowany do granic mo\u017cliwo\u015bci t\u0142umem rozentuzjazmowanych imprezowicz\u00f3w. Nigdy nie widzia\u0142em czego\u015b podobnego, chmara g\u0142\u00f3w i r\u0105k ruszaj\u0105cych si\u0119 w rytm g\u0142o\u015bnej muzyki. To zdecydowanie nie by\u0142a fjaka, tylko jej wynaturzone przeciwie\u0144stwo.<\/p>\n\n\n\n

Za dnia Makarska mo\u017ce jawi\u0107 si\u0119 jak ca\u0142kiem spokojne miasteczko. To tylko pozorne wra\u017cenie. Do godziny 11:00 ludzie opalaj\u0105 si\u0119 (ciekawostk\u0105 jest, \u017ce w okolicy znajdziemy te\u017c pla\u017c\u0119 Nugal<\/a>, na kt\u00f3rej nie – nie by\u0142em i nie zamierzam by\u0107), potem chowaj\u0105 si\u0119 w okolicznych knajpkach (poza Polakami i Czechami, kt\u00f3rzy dalej pr\u00f3buj\u0105 z\u0142apa\u0107 opalenizn\u0119 i udar s\u0142oneczny w najgorszym upale), by potem zn\u00f3w wyskoczy\u0107 na pla\u017c\u0119 w okienku mi\u0119dzy 15:00 i 17:00. Dopiero pod wiecz\u00f3r, jak ju\u017c pisa\u0142em, tury\u015bci rozpaleni od \u015br\u00f3dziemnomorskiego s\u0142o\u0144ca wylegaj\u0105 na dotychczas senne uliczki, zwiastuj\u0105c pocz\u0105tek nocnego \u017cycia. Wype\u0142niaj\u0105 si\u0119 restauracje w zabytkowej cz\u0119\u015bci, zape\u0142niaj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c miejsca wzd\u0142u\u017c g\u0142\u00f3wnego deptaka, s\u0105 te\u017c kluby nocne. Co ciekawe, miasto ca\u0142kiem pr\u0119\u017cnie \u017cyje \u017cyciem kulturalnym – podczas pobytu trafili\u015bmy na festiwal muzyczny<\/a>, kt\u00f3rego fina\u0142owy koncert<\/a> odby\u0142 si\u0119 w otoczeniu Zvjezdarnicy (Obserwatorium) na wzg\u00f3rzu Glavica<\/a>. Bardzo mi si\u0119 podoba\u0142, niezwykle kameralne i intymne wydarzenie, ale… wstyd si\u0119 przyzna\u0107, strasznie na nim ziewa\u0142em ze zm\u0119czenia.<\/p>\n\n\n\n

\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button>
Zvjezdarnica<\/em>, Makarska 2022
Praktica L2 + Pentacon 50mm f\/1.8
Kodak Colorplus 200<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

G\u0142\u00f3wn\u0105 atrakcj\u0105 naszej dalmaty\u0144skiej eskapady mia\u0142a by\u0107 wycieczka do Dubrovnika<\/a>, czyli tak zwanej „Per\u0142y Adriatyku”. W czasach bizantyjskich zwana Ragus\u0105 (Raguxa), niekt\u00f3rzy mog\u0105 kojarzy\u0107 to miejsce z pewnego serialu o niezbyt wygodnym tronie<\/a>. Chcia\u0142em tam pojecha\u0107 tym bardziej, \u017ce kilka miesi\u0119cy wcze\u015bniej, w lipcu 2022 roku droga do Dubrovnika zyska\u0142a na swojej trasie nowy Pelje\u0161ki most<\/a>. Pami\u0119tam, jak zaanonsowali go w 2005 roku, potem d\u0142uuugo, d\u0142ugo nic, tylko protesty i kryzys, a teraz mog\u0142em si\u0119 nim przejecha\u0107 (!). Faktycznie, budowla sama w sobie robi wra\u017cenie, a przede wszystkim odczuwalnie u\u0142atwia drog\u0119 do „Per\u0142y Adriatyku”, bez potrzeby zahaczania o bo\u015bniackie terytorium (Neum<\/a>).<\/p>\n\n\n\n

\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button>
Kita\u0142ke wyros\u0142o z doniczki<\/em>, Dubrovnik 2022
Motorola One Vision<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Niestety, przez moj\u0105 opiesza\u0142o\u015b\u0107 mam kolejny pow\u00f3d do wstydu, czyli absolutny brak zdj\u0119\u0107 na Colorplusie. Zapomnia\u0142em wrzuci\u0107 do samochodu aparatu i z wycieczki pozosta\u0142o mi tylko kilka zdj\u0119\u0107 telefonem (przeskok z ciep\u0142a Colorplusa na bezduszny jpg jest bolesny) i wspomnienia (nie, nie przywioz\u0142em kubka z herbem Targeryen\u00f3w, wola\u0142em od\u0142o\u017cy\u0107 na p\u0142atny parking). Jako puent\u0119 tego epizodu mog\u0119 powiedzie\u0107, \u017ce je\u015bli w Makarskiej co jaki\u015b czas jest deficyt fjaki, to Dubrovnik jest z niej ca\u0142kowicie wyzuty do cna. Miasto pi\u0119kne, ale niezno\u015bne, m\u0119cz\u0105ce. By\u0142em, widzia\u0142em, ale ju\u017c wraca\u0107 trzeci raz nie zamierzam. Jako zajawk\u0119 zamieszcz\u0119 jak to wygl\u0105da\u0142o kiedy\u015b<\/a> – uwierzcie mi, nic si\u0119 tam nie zmieni\u0142o… mo\u017ce poza tym, \u017ce bruk jest bardziej wy\u015blizgany, a ludzie nosz\u0105 si\u0119 bardziej „na sportowo”.<\/p>\n\n\n\n

\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button>
Aleja wstydu<\/em>, Dubrovnik 2022
Motorola One Vision<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Do tego momentu zrobi\u0142em 6 kadr\u00f3w z nowego filmu, zosta\u0142o mi wi\u0119c 18 pod znakiem zapytania. Na pewno nie zamierza\u0142em specjalnie dra\u0142owa\u0107 z powrotem do Dubrovnika, a Makarska wyda\u0142a mi si\u0119 ju\u017c wystarczaj\u0105co uwieczniona. Stwierdzi\u0142em wi\u0119c, \u017ce aby p\u00f3j\u015b\u0107 na prz\u00f3d, nale\u017cy si\u0119 cofn\u0105\u0107. W tym przypadku te wspomniane 140 kilometr\u00f3w do miejsca, w kt\u00f3rym wszystko si\u0119 zacz\u0119\u0142o – do \u0160ibenika<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button>
Ulica im. Stjepana Zlatovi\u0107a w \u0160ibeniku, a za plecami targ

Praktica L2 + Pentacon 50mm f\/1.8
Kodak Colorplus 200<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

\u0160ibenik zawsze kojarzy\u0142 mi si\u0119 bardzo pozytywnie i cho\u0107 przeszed\u0142em jego uliczki wzd\u0142u\u017c i wszerz (i wzy\u017c) to lubi\u0119 tam wraca\u0107. Zjazd i znajoma bramka, gdzie p\u0142acimy za skorzystanie z autostrady. Kawa\u0142ek dalej skr\u0119camy w prawo i jedziemy niemal\u017ce do galerii handlowej Dalmare (obok niej jest Lidl i Niemcy maj\u0105 gdzie je\u017adzi\u0107 po bu\u0142ki), ale my zje\u017cd\u017camy przed ni\u0105 w prawo w stron\u0119 miasta. Przeje\u017cd\u017camy obok Kauflanda do tunelu, kt\u00f3ry nas prowadzi do mariny, i za dworcem autobusowym mamy parking pod targowiskiem. Dos\u0142ownie pod, gdy\u017c znajduje si\u0119 kilka metr\u00f3w ni\u017cej, skaln\u0105 \u015bcian\u0119 musimy pokona\u0107 odrapanymi, metalowymi schodami. Za targiem znajduje si\u0119 uliczka ku pami\u0119ci uczonego ojca franciszkanina. Id\u0105c ni\u0105 dochodzimy do kolejnego skrzy\u017cowania, po lewej stronie skwer i jeste\u015bmy w zabytkowej cz\u0119\u015bci miasta. Drog\u0119 t\u0119 pokonywa\u0142em a\u017c za nadto cz\u0119sto, ale nadal wzbudza przyjemny komfort, jakbym wszed\u0142 do starego, rodzinnego domu.<\/p>\n\n\n\n

\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button>
Konoba Gorica<\/em>, \u0160ibenik 2022
Praktica L2 + Pentacon 50mm f\/1.8
Kodak Colorplus 200<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Brakowa\u0142o mi z pocz\u0105tku weny. Nic dziwnego, chodz\u0105c po raz enty po tych samych uliczkach trudno o efekt \u015bwie\u017co\u015bci i pewne elementy warte uwagi mog\u0105 nam umyka\u0107. Cz\u0142owiek chodzi\u0142 t\u0119dy od dziecka, to i przyzwyczai\u0142 si\u0119, ot co. Ja te same \u015bciany widzia\u0142em po raz kolejny i nie robi\u0142y na mnie takiego wra\u017cenia, jak na mojej narzeczonej. W dodatku zbli\u017ca\u0142a si\u0119 pora paszy, a my jeszcze nic nie jedli\u015bmy od rana. Po kr\u00f3tkim spacerze wg\u0142\u0105b miasta zatrzymali\u015bmy si\u0119 w urokliwej knajpce. Takiej z tarasem na podwy\u017cszeniu, ze stolikami w cieniu drzew, budynek mieszkalny zaadaptowany na restauracj\u0119. Mieli\u015bmy bardzo dobry widok na uliczk\u0119 i co ciekawe, na dziewczynk\u0119, kt\u00f3ra akurat \u0107wiczy\u0142a przerzut bokiem, czyli klasyczn\u0105 „gwiazd\u0119”. Kiedy\u015b co\u015b takiego by\u0142o w Polsce na porz\u0105dku dziennym (w czasach, gdy popo\u0142udnia sp\u0119dza\u0142o si\u0119 na trzepaku), ale teraz wyda\u0142o si\u0119 r\u00f3wnie abstrakcyjne, co bia\u0142y kruk w mie\u015bcie. Jaki\u015b fetyszysta z pe\u0142n\u0105 klatk\u0105 od razu pomy\u015bla\u0142by, \u017ce jest to wspania\u0142y temat do dynamicznego zdj\u0119cia z bliskiej odleg\u0142o\u015bci, ale ja wola\u0142em obej\u015b\u0107 si\u0119 smakiem i skupi\u0107 si\u0119 na zam\u00f3wionej Pa\u0161ticadzie<\/a>. Je\u015bli czytali\u015bcie Bryana Petersona<\/a>, przypomnijcie sobie co on pisa\u0142 odno\u015bnie robienia zdj\u0119\u0107 losowym dzieciom w odleg\u0142ych krajach. Ju\u017c lepiej zrobi\u0107 szerokie uj\u0119cie, w kt\u00f3rym np. chodzi o linie.<\/p>\n\n\n\n

\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button>
Przerwa<\/em>, \u0160ibenik 2022
Praktica L2 + Pentacon 50mm f\/1.8
Kodak Colorplus 200<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Zag\u0142\u0119biaj\u0105c si\u0119 w ciasne, dalmaty\u0144skie uliczki trzeba czasem uwa\u017ca\u0107, aby nie wej\u015b\u0107 komu\u015b na podw\u00f3rko. My\u015blisz \u017ce to kolejna alejka i nagle widzisz czyje\u015b pranie na sznurku, albo dzieci\u0119cy rowerek. I cho\u0107 dla Ciebie to jest abstrakcyjnie stara sterta odrapanych przez morsk\u0105 bryz\u0119 kamieni, tam faktycznie \u017cyj\u0105 ludzie i prowadz\u0105 zwyk\u0142e \u017cycie. Nieco skromniej ni\u017c my, ale te\u017c maj\u0105 telewizory, komputery, klimatyzacj\u0119 i internet. Nie robi\u0105 wszystkiego na ju\u017c i nie spiesz\u0105 si\u0119. Polako, polako, czyli wolno. Ciesz\u0105 ich ma\u0142e rzeczy, czego nam Polakom ewidentnie brakuje, cho\u0107 wszyscy \u017cyjemy na akord i kredyt i my\u015blimy, \u017ce wszystko mamy.<\/p>\n\n\n\n

\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button>
Skroman \u0161ibenski \u017eivot<\/em>, \u0160ibenik 2022
Praktica L2 + Pentacon 50mm f\/1.8
Kodak Colorplus 200<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Mi\u0161o Kova\u010d, czyli prawdziwy dalmatinac z krwi i ko\u015bci, pochodzi\u0142 w\u0142a\u015bnie z \u0160ibenika. Jest to kto\u015b, kogo mogliby\u015bmy uzyska\u0107 mieszaj\u0105c co\u015b z Krzysztofa Krawczyka, co\u015b z Janusza Laskowskiego i mo\u017ce co\u015b z Zbigniewa Wodeckiego, a i tak nadal nie b\u0119dzie do ko\u0144ca to. Okulary przeciws\u0142oneczne, zamaszysty w\u0105s, s\u0142owia\u0144ski hart ducha okraszony po\u0142udniowym luzem, serce mocno w kratk\u0119, tak\u0105 bia\u0142oczerwon\u0105, a g\u0142os afirmuj\u0105cy wolno\u015b\u0107 i mi\u0142o\u015b\u0107 ponad wszystko. Co\u015b w rodzaju cz\u0142owieka-pomnika, dobrze zakorzenionego w \u015bwiadomo\u015bci Dalmaty\u0144czyk\u00f3w. Nic dziwnego, Dalmacja to Mi\u0161o Kova\u010d, tak samo jak Hajduk Split, a Hajduk jest wiecznie \u017cywy<\/a>. Trudno m\u00f3wi\u0107 o tych elementach w zupe\u0142nym oderwaniu, poniewa\u017c s\u0105 podstaw\u0105 lokalnego patriotyzmu mieszka\u0144c\u00f3w regionu i odnosz\u0105 si\u0119 do tego samego zestawu warto\u015bci w oparciu o mi\u0142o\u015b\u0107, wolno\u015b\u0107, szczero\u015b\u0107, skromno\u015b\u0107, determinacja. <\/p>\n\n\n\n

\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button>
Panorama<\/em>, \u0160ibenik 2022
Praktica L2 + Pentacon 50mm f\/1.8
Kodak Colorplus 200<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Zapytacie, dlaczego tak rozpisuj\u0119 si\u0119 o tych g\u00f3rach, wodzie i w\u0105sie?<\/a> Do czego zmierzam i czy ma to jaki\u015b zwi\u0105zek z fotografi\u0105? Ot\u00f3\u017c ma, wed\u0142ug mnie bardzo silny zwi\u0105zek, sp\u00f3jrzcie tylko na t\u0119 ok\u0142adk\u0119<\/a>! Tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Mi\u0161o Kova\u010da jest troch\u0119 jak fotografia, kt\u00f3ra emanuje przede wszystkim t\u0119sknot\u0105 za tym co by\u0142o – za ko\u0142ysz\u0105cym morzem, za gor\u0105c\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105, za spokojnym i prostym \u017cyciem.<\/p>\n\n\n\n

\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button>
Klasztor franciszkan\u00f3w, Makarska 2022

Praktica L2 + Pentacon 50mm f\/1.8
Kodak Colorplus 200<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

A jak jest z moimi fotografiami z wakacji? Z pewno\u015bci\u0105 ukazuj\u0105 nieco inne oblicze tej rzeczywisto\u015bci, widziane moimi oczami. Taki mi przy\u015bwieca\u0142 zreszt\u0105 cel – utrwali\u0107 Dalmacj\u0119 tak\u0105, jak\u0105 chcia\u0142em widzie\u0107. Spokojn\u0105 i pe\u0142n\u0105 harmonii, bez t\u0142oku i gwaru. Chcia\u0142em skupi\u0107 si\u0119 na tu i teraz, a w zasadzie tam i w\u00f3wczas, co mam nadziej\u0119 wida\u0107. Oczywi\u015bcie, nie jest to pe\u0142ny obraz Chorwacji jak\u0105 pami\u0119tam. Nie ma tam cho\u0107by s\u0142onej bryzy i ciep\u0142a s\u0142o\u0144ca na twarzy. Nie ma brzmi\u0105cej w uszach symfonii cykad i przebijaj\u0105cego si\u0119 gdzie\u015b tam w tle bicia ko\u015bcielnego dzwona. Niemo\u017cliwym by\u0142o te\u017c przekaza\u0107 s\u0142odyczy suszonej figi i cierpko\u015bci wina (oni tam nie pij\u0105 s\u0142odkich), albo jak pachnie grilowana ryba, kt\u00f3r\u0105 kupuje si\u0119 wcze\u015bnie rano na targu (szczeg\u00f3lnie, w por\u00f3wnaniu do zapachu samego targu). Ciekawy jest te\u017c absolutny brak \u015bladu Torcidy 1950<\/a>, kt\u00f3ra w Dalmacji jest tak powszechna jak s\u0142o\u0144ce (polecam ksi\u0105\u017ck\u0119 Jamesa Montague o ultrasach<\/a>, rozpoczyna si\u0119 opisem czym tak naprawd\u0119 jest chorwacka Torcida). Po to jest mi\u0119dzy innymi ten tekst – \u017ceby uzupe\u0142ni\u0107 brakuj\u0105ce luki, pokaza\u0107 r\u00f3\u017cne odcienie Chorwacji i przy okazji zach\u0119ci\u0107 was do dbania o jako\u015b\u0107 wspomnie\u0144.<\/p>\n\n\n\n

\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button>
Ostatnia klatka ze Vo\u0161acem za chmurami, Makarska 2022

Praktica L2 + Pentacon 50mm f\/1.8
Kodak Colorplus 200<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Fotografia analogowa to bardzo dobry spos\u00f3b (chocia\u017c nie jedyny) na podsumowanie warto\u015bciowych prze\u017cy\u0107 – tego nauczy\u0142y mnie moje pierwsze rolki. Tego oraz \u015bwiadomo\u015bci, jak droga jest to ostatecznie impreza, bior\u0105c pod uwag\u0119 koszty kupna rolki, a nast\u0119pnie jej wywo\u0142ania i skanowania, ale je\u015bli dobrze wykorzystamy to co mamy – zostanie nam co\u015b warto\u015bciowego, a przede wszystkim, materialnego w d\u0142oni.<\/p>\n\n\n\n

Link do ca\u0142ej galerii z wyjazdu.<\/a><\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Napisa\u0142: Sandacz<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Chorwacja zawsze mia\u0142a dla mnie szczeg\u00f3lne znaczenie, cho\u0107 zazwyczaj kiedy m\u00f3wi\u0119 \u201eChorwacja\u201d, to tak naprawd\u0119 mam na my\u015bli Dalmacj\u0119. To w\u0142a\u015bnie tam, a dok\u0142adniej w p\u00f3\u0142nocnej cz\u0119\u015bci Dalmacji przysz\u0142o mi sp\u0119dzi\u0107 wakacje \u0142\u0105cznie przez ponad 15 lat pocz\u0105wszy od 2001 roku. Co prawda, wi\u0119kszo\u015b\u0107 razy z rodzin\u0105, co wi\u0119kszo\u015bci z was mo\u017ce si\u0119 wydawa\u0107 dziwne, […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":377,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[6,5],"tags":[49,53,54,51,18,48,52],"class_list":["post-181","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-inspiracje","category-podroze","tag-chorwacja","tag-ilford-pan-400","tag-krajobraz","tag-nostalgia","tag-pentacon-50mm-f-1-8","tag-prakitca-l2","tag-wspomnienia"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fotonostalgic.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/181","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fotonostalgic.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fotonostalgic.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fotonostalgic.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fotonostalgic.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=181"}],"version-history":[{"count":33,"href":"https:\/\/fotonostalgic.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/181\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1355,"href":"https:\/\/fotonostalgic.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/181\/revisions\/1355"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fotonostalgic.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/377"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fotonostalgic.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=181"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fotonostalgic.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=181"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fotonostalgic.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=181"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}